Voor veel mensen voelen de feestdagen dubbel. Aan de buitenkant is er gezelligheid, samenzijn en traditie. Maar vanbinnen kan er spanning zitten. Irritatie die sneller oplaait, oude discussies die ineens weer terug zijn, of een gevoel van leegte na afloop. Misschien kijk je terug en denk je: waarom raakt dit me zó? Of: waarom gebeurt dit elk jaar weer, met mijn partner of mijn familie?
Torenhoge verwachtingen
Feestdagen werken als een vergrootglas. Juist omdat we dicht op elkaar zitten en verwachtingen hoog zijn, worden onderliggende dynamieken zichtbaar. Soms merk je dat je als vanzelf je harnas aantrekt: alert, voorbereid op kritiek, klaar om jezelf te verdedigen. Of je schiet in de rol van degene die alles regelt — het eten, de sfeer, de planning — en vindt dat het pas goed is als jij het allemaal draagt én perfect uitvoert.
In partnerrelaties zie je dan terugkerende patronen van geven en nemen, niet gezien worden of verantwoordelijkheden die scheef voelen. In families spelen vaak oude rollen mee: de zorgende, de stille, de sterke, degene die alles bij elkaar probeert te houden. Deze patronen zijn meestal niet bewust gekozen. Ze zijn ooit ontstaan vanuit loyaliteit en aanpassing — en worden juist tijdens de feestdagen opnieuw geactiveerd.
Mag jouw harnas in de kast blijven hangen?
In mijn praktijk als systemisch coach kijken we niet naar ‘wie er schuld heeft’, maar naar wat er speelt in het systeem. Welke plek neem jij in? Waar trek jij je harnas aan, en waarvoor beschermt het je eigenlijk? Wat zou er gebeuren als je dat harnas even niet nodig had — als je zonder verdediging aan tafel kon zitten, of het niet allemaal alleen hoefde te dragen?
Patronen doorbreken betekent niet dat je afstand moet nemen van je partner of familie. Het betekent dat je jezelf serieuzer neemt binnen het geheel. Dat je leert herkennen wanneer je automatisch reageert, en wanneer je kunt kiezen. Vaak ontstaat er dan meer rust, zachtheid en stevigheid tegelijk — in jezelf én in contact met de ander.
Je hoeft het niet alleen te dragen
Herken je dit en voel je dat je het niet langer alleen wilt uitzoeken? Dan nodig ik je uit om een afspraak te maken. Met het maken van een afspraak zet je al een stap in de goede richting en zul je de feestdagen volgend jaar zeker lichter ervaren.